FRA9 DOSYASI · Yazarlar, şairler ve kitaplar
Académie française: sözlük, üyeler ve görevler
Ücretsiz sözlük, 5 Eylül 2026 itibarıyla 36 üye, seçim, FranceTerme ve Quai de Conti ziyareti.
Temel bilgileri bir bakışta görün
Güncellendi
FRA9Yayın ilkeleriDüzeltme bildir
Okuma süresi ana metni tahmin eder; tablo, araç, kaynak ve sorular için ek süre gerekir.
ana başlık: 1635 · 53.000 kelime · 36 üye · 9. baskı
Académie française gerçekte ne yapar?
Richelieu’nün himayesinde 1635’te kurulan Académie française, özel statülü kamu hukuku tüzel kişisidir ve Institut de France bünyesindeki beş akademiden biridir. Temel görevi başta sözlüğü olmak üzere Fransız dili üzerinde çalışmaktır; ayrıca ödüller verir ve vakıfları yönetir. Kanun çıkarmaz, dil diploması vermez, insanların konuşma biçimine ceza uygulamaz. Görüşleri özenli kullanımı açıklar ve yönlendirir; yaşayan kullanım, eğitim, medya, kamu kurumları ve hukuk metinleri ise Fransızcayı farklı yollarla değiştirir.
Dokuzuncu baskı: çevrimiçi ve ücretsiz 53.000 kelime
Sözlüğün dokuzuncu baskısı 1986–2024 arasında hazırlandı ve dördüncü cildin yayımlandığı Kasım 2024’te tamamlandı. 1935 baskısına göre yaklaşık 21.000 yeni kelimeyle toplam 53.000 kelime içeriyor. Resmî portal; baskının tamamını, 1694’ten bu yana önceki sekiz baskıyı, kökenleri, örnekleri ve kullanım notlarını ücretsiz sunuyor; bir kelimenin zaman içindeki değişimi karşılaştırılabiliyor. Önce tam yazımı arayın; emin değilseniz “Mots proches” veya gelişmiş aramayı kullanın.
Sözlük, Questions de langue ve Dire, Ne pas dire
Bu üç araç farklı sorulara cevap verir. Sözlük; yazımı, anlamları, dilbilgisel yapıyı ve kaydedilmiş kullanımları gösterir. Questions de langue; dilbilgisi, noktalama, sayılar, özel adlar ve dişil biçimler gibi tekrarlanan güçlükleri açıklar. Dire, Ne pas dire her ay kalıpları, anlam kaymalarını, yabancı kökenli kullanımları ve yeni kelimeleri yorumlar. Bir kelimenin sözlükte bulunmaması otomatik yasak değildir; baskı tarihini, uzmanlık alanını, güncel kullanımı ve okul, işveren, yayıncı ya da idarenin istediği kaynağı kontrol edin.
5 Eylül 2026 itibarıyla Kırklar
Akademide kırk koltuk bulunur; fakat her an kırk üye görevde olmayabilir. Resmî liste 5 Eylül 2026’da 36 üye ile Florence Delay, Mario Vargas Llosa, Angelo Rinaldi ve Pierre Nora’dan boşalan dört koltuk gösteriyordu. Üyeler ömür boyu seçilir. “Ölümsüzler” lakabı soyluluk unvanından değil, kurum mühründeki “À l’immortalité” sözünden gelir. Amin Maalouf 28 Eylül 2023’teki seçiminden beri daimi sekreterdir. Üye sayısını veya görevliyi aktarmadan önce tarihli resmî listeyi açın.
Boş koltuktan Kubbe altındaki kabul törenine
Bir üyenin ölümünden sonra koltuk, birkaç ay sürebilen bekleme döneminin ardından boş ilan edilir. Tüzükte diploma veya uyruk şartı yoktur. Adaylıklar seçimden önce kapanır; doğrudan ve gizli oylamada salt çoğunluk ile toplantı yeter sayısı aranır, sonuçsuz seçim mümkündür. Seçilen kişi, Akademinin koruyucusu olan Cumhurbaşkanının onayından sonra göreve başlar ve halka açık kabul törenine katılır. Yeni üye selefini anlatan konuşma yapar; yeşil kıyafet, kılıç ve tören geleneğin parçasıdır, sözlük çalışmasının kendisi değildir.
Akademi, FranceTerme ve hukuk aynı kaynak değildir
Resmî bilim ve teknik terimleri için Fransız Dilini Zenginleştirme Komisyonu, Başbakana bağlı bakanlıklar arası ağla çalışır; Académie française bu sürece katılan kurumlardan biridir. Komisyon 2025’te Journal officiel’de 243 terim ve tanım yayımladı; FranceTerme veri tabanı yaklaşık 10.000 terim içeriyor. Bunların kullanımı devlet idareleri ve kurumlarında zorunlu, genel kamu için tavsiye niteliğindedir. Sözleşme, form, standart, düzenlenmiş meslek veya dava için önce hukuk metnine ya da yetkili kuruma bakın; sözlük onların yerini tutmaz.
Bir dakikada doğru kaynağı seçin
Yazım, genel anlam veya fiilin yapısı için Sözlüğü açın. Tekrarlanan dil sorunu için Questions de langue, güncel bir ifade için Dire, Ne pas dire bölümünü kullanın. Journal officiel’de yayımlanmış teknik terim için FranceTerme’de arayın. Okul, yayın veya meslek işinde istenen yazım kılavuzunu uygulayın. Bağlantıyı, baskıyı ve erişim tarihini saklayın; kırpılmış ekran görüntüsü veya arama motoru cevabı bağlamı, kabul edilen başka biçimi ya da yeni güncellemeyi gizleyebilir.
Paris’te kurumu ziyaret etmek
Akademi, Paris’in 6. bölgesinde Pont des Arts’ın karşısındaki 23 quai de Conti adresinde, Institut de France sarayında çalışır. Perşembe günkü olağan oturumlar kapalıdır; Kubbe altındaki kabul törenleri ve bazı resmî oturumların ayrı davet kuralları vardır. Institut de France özellikle cumartesi günleri saray ziyareti ve çevrimiçi sanal tur sunar; rota beş akademinin salonlarını ve Bibliothèque Mazarine’i kapsayabilir. Saat, ücret, erişilebilirlik ve rezervasyon değişebileceği için yola çıkmadan resmî bilet sayfasını kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Académie française’in kaç üyesi var?
Kırk koltuğu vardır; resmî listede 5 Eylül 2026 itibarıyla 36 üye görünüyordu. Sayı ölüm, boş koltuk ilanı ve seçimlerle değişir.
Académie française sözlüğü ücretsiz mi?
Evet. Resmî portal dokuzuncu baskının tamamını ve 1694’ten bu yana önceki sekiz baskıyı ücretsiz sunar.
Sözlükte olmayan bir kelime yasak mıdır?
Hayır. Eksiklik baskı tarihi, uzmanlık alanı veya sözlüğün kapsamından kaynaklanabilir. Güncel kullanımı ve ilgili kurumun istediği kaynağı da kontrol edin.
Kamuda zorunlu terimleri yalnız Akademi mi belirler?
Hayır. Terimler, Akademinin de katıldığı bakanlıklar arası süreç sonunda Journal officiel’de yayımlanır; FranceTerme bunları bir araya getirir.
Académie française ziyaret edilebilir mi?
Olağan oturumlar kapalıdır; ancak Institut de France saray ziyareti ve sanal tur sunar. Rezervasyon ve koşulları resmî siteden kontrol edin.
Bunları da okuyun
